CPB-directeur: focus fiscale agenda op kapitaalinkomen

Vergeet alle andere knelpunten even. De nieuwe focus van aanpassingen in het belastingstelsel moet het belasten van kapitaalinkomen zijn, adviseert directeur Laura van Geest van het Centraal Planbureau (CPB) aan staatssecretaris Menno Snel van Financiën.

Dit is het moment om daarmee door te pakken, zei de gezaghebbende kabinetsadviseur maandag in een openbare ‘dialoog’ van deskundigen met Snel en zijn hoogste ambtenaren op het ministerie van Financiën over de toekomst van het belastingstelsel. Het draagvlak voor belastingen en de belastingmoraal worden volgens haar te veel ondermijnd door de ongelijkheid in inkomens en vermogen en stijgende lasten op arbeid, terwijl die op kapitaal gelijk blijven.

Hogere belasting op inkomen uit kapitaal is volgens haar ook nodig ‘om de verliezers van de globalisering en de technologische ontwikkeling te kunnen compenseren’. En ze ziet dat er ‘momentum’ is, door de hoog oplopende discussies over belastingontwijking en de vennootschapsbelasting.

Snoepwinkel voor dga’s

Van Geest leverde in het verlengde daarvan nog een ‘kiezel’ aan voor Snels ambitie om ‘bouwstenen’ op te leveren voor verbetering van het stelsel: een andere fiscale behandeling van de directeur-grootaandeelhouder (dga). Het huidige regime heeft volgens haar in de praktijk ‘iets weg van een snoepwinkel voor belastingplanning’.

Het loon van dga’s ‘klontert’ rond een niveau waarnaar de fiscus geen onderzoek instelt. En de meeste dga’s keren nooit winst uit, behalve als hen dat in een ‘tax holiday’, eenmalige belastingvrijstelling of -reductie, fiscaal voordeel oplevert. Van Geest pleit voor een robuust regime waarin het niet of nauwelijks loont om tussen de diverse stelselboxen te shoppen.

Ze refereerde aan het duale Scandinavische stelsel waarin eerst het kapitaalinkomen wordt vastgesteld en het overige inkomen progressief wordt belast, ‘Maar minder draconische aanpassingen zijn natuurlijk ook interessant’, aldus Van Geest.

Box 2 en 3 samenvoegen

Econoom Bas Jacobs pleitte voor een rigoureuze ingreep om box 2 en 3 samen te voegen en alle kapitaalinkomsten onder één tarief van 30% tot 35% te brengen, inclusief de inkomsten uit pensioen en de eigen woning. De Nederlandse economie is volgens hem mede door de fiscaal gedreven besparingen een ‘manisch depressieve boom-bust-economie’. Hij bedoelt daarmee een economie die van hoge pieken naar diepe dalen gaat.

D66’er Snel heeft in zijn bureaulade al een grote stapel rapporten en adviezen over wat er moet veranderen. Daar komen binnenkort nog nieuwe bij, onder andere over het complexe toeslagenstelsel. Maar de laatste stelselwijziging dateert alweer van 2001 en ook hijzelf schuift ingrijpende aanpassingen door naar een volgende formatie en een volgend kabinet.

Want als het niet in een regeerakkoord staat, kun je ingrijpende aanpassingen hoe dan ook wel vergeten, is de ervaring in Den Haag. Snel beperkt zich tot bouwstenen, die hij volgend jaar wil opleveren voor verbetering van het stelsel. Vereenvoudiging blijft het toverwoord, samen met de verdeling van belasting over arbeid, consumptie en kapitaal.

Vpb met stip bovenaan

Zoals ook Van Geest al duidelijk maakte, staat de toekomst van de vennootschapsbelasting zelfs ineens met stip bovenaan op de politieke agenda. Daarover moet nog dit jaar een extra advies komen nu duidelijk is dat multinationals die belasting Nederland niet of nauwelijks afdragen.

Dit alles tot ongenoegen van werkgeversclub VNO-NCW. Directeur economische zaken Jeroen Lammers vindt dat Snel in zijn hele bouwstenenoperatie een onevenredig zwaar accent legt bij belastingen op ondernemingen die maar 10% van de totale opbrengst vormen. ‘Dat het maar tien procent is, is precies het probleem’, zei Arnold Merkies van Tax Justice.

 

Bron: FD 2-7-2019